Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: “Thi đua là cải tạo con người, càng hăng hái thi đua thì người chiến sĩ càng phải ra sức tìm tòi, học hỏi tiến bộ”. Theo Người, thi đua yêu nước còn là môi trường tu dưỡng, rèn luyện con người. Thông qua phong trào thi đua yêu nước, con người tự ý thức hơn về mình, chủ động khám phá, sáng tạo, dám hy sinh vì nghĩa cả, biết sống vì đạo lý, hăng hái làm việc tốt, biết phấn đấu để trở thành người tốt.

Người còn chỉ rõ, công tác thi đua có vai trò to lớn đối với sự phát triển, tiến bộ của mọi người dân. Người nhấn mạnh: “Thi đua không phải là tranh đua… không giấu nghề, người đi trước hiểu biết, dẫn người đi sau, làm cho mọi người cùng tiến bộ”. Đó là “một cách rất tốt, rất thiết thực để làm cho mọi người tiến bộ”. Nhờ công tác thi đua mà bản thân thi đua thể hiện rõ sức thu hút, sự huy động của mình đối với mọi nguồn lực (sức lực, trí tuệ của đông đảo nhân dân; tiền tài, vật lực trong nhân dân...) vào thực hiện nhiệm vụ chính trị của địa phương, đơn vị và mục tiêu, nhiệm vụ cho công cuộc đổi mới.

Người cũng chỉ rõ, thi đua phải gắn liền với công tác khen thưởng. Khen thưởng là kết quả của phong trào thi đua. “Thi đua là gieo trồng, khen thưởng là thu hoạch”. Khen thưởng đúng người, đúng việc, kịp thời sẽ động viên, giáo dục và thúc đẩy phong trào thi đua phát triển liên tục. Khen thưởng bằng vật chất hoặc tinh thần nhằm động viên, khuyến khích phát triển cái tốt để lấn át cái xấu, nhằm xây dựng con người mới. Thi đua và khen thưởng thực sự là động lực đưa cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này tới thắng lợi khác.

Thực hiện lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Thi đua là yêu nước, yêu nước thì phải thi đua. Và những người thi đua là những người yêu nước nhất”, trong những năm qua, công tác thi đua, khen thưởng đã được Ban Thường vụ Đảng ủy Sở quan tâm chỉ đạo Ban Giám đốc Sở cụ thể hóa các văn bản hướng dẫn của Trung ương, UBND tỉnh về thi đua, khen thưởng; phát động, triển khai thực hiện các phong trào thi đua đến các đảng viên, công chức, viên chức và người lao động (ĐV,CC,VC, NLĐ) của ngành trên địa bàn tỉnh.

Qua đó, đa số ĐV,CC,VC, NLĐ đã bám sát nhiệm vụ chính trị của từng đơn vị để triển khai thực hiện có hiệu quả. Từ trong các phong trào thi đua đã có nhiều mô hình, sáng kiến của ĐV,CC,VC, NLĐ được công nhận, ứng dụng trong thực tiễn, mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội.

Nhìn chung, công tác thi đua, khen thưởng của Sở trong thời gian qua cũng có những ưu điểm và một số hạn chế nhất định, cụ thể:

- Về ưu điểm: Thứ nhất là công tác thi đua khen thưởng của Sở được các cấp ủy Đảng, chính quyền và ĐV,CC,VC, NLĐ toàn ngành đặc biệt quan tâm, hưởng ứng và đăng ký thực hiện từ đầu năm, tạo động lực cho ĐV,CC,VC, NLĐ hăng hái thi đua, lập nhiều thành tích, phấn đấu hoàn thành và hoàn thành vượt mức các chỉ tiêu được giao. Thứ hai là kịp thời sửa đổi, bổ sung, ban hành mới các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn về công tác thi đua, khen thưởng nhằm khắc phục những tồn tại, hạn chế của những năm trước. Thứ ba là việc bình xét thi đua, công nhận các danh hiệu và khen thưởng được đảm bảo đúng quy trình, đúng thành tích, đúng đối tượng theo Luật Thi đua khen thưởng, hướng dẫn của Hội đồng thi đua khen thưởng tỉnh quy định, trên cơ sở công khai, dân chủ, công bằng, không chạy theo số lượng, bình xét qua loa, đại khái.

- Về hạn chế: Thứ nhất là công tác xây dựng sáng kiến còn một số tồn tại như tác giả chưa hiểu đúng, hiểu rõ thế nào là sáng kiến và thủ tục xét, công nhận sáng kiến; một số sáng kiến chất lượng chưa cao như: tên sáng kiến và nội dung không phù hợp; báo cáo sáng kiến quá sơ sài, trình bày cẩu thả, sai nhiều lỗi chính tả; giải pháp nêu ra chung chung; một số sáng kiến trình bày như bản báo cáo thành tích cá nhân, …  Thứ hai là việc đề nghị bình xét các danh hiệu, hình thức khen thưởng của một số đơn vị trực thuộc Sở đôi khi chưa đúng quy định, làm mất thời gian thẩm định hồ sơ của Hội đồng Thi đua Khen thưởng Sở. Thứ ba là việc tổ chức phong trào thi đua ở một số đơn vị còn hình thức, chưa có nhiều đổi mới, sáng tạo trong phương thức tổ chức phong trào thi đua; việc bình xét các danh hiệu thi đua, đề nghị khen thưởng ở một số đơn vị vẫn còn tình trạng tập trung vào lãnh đạo, quản lý, tỷ lệ khen thưởng CCVCLĐ thực hiện công tác chuyên môn đã được quan tâm nhưng vẫn còn ít. Thứ tư là công tác tham mưu cho lãnh đạo, Hội đồng Thi đua Khen thưởng Sở về công tác thi đua, khen thưởng tuy có nhiều cố gắng, nhưng vẫn còn hạn chế. Thứ năm là công tác tuyên truyền phong trào thi đua yêu nước chưa có nhiều đổi mới, nội dung tuyên truyền chưa phong phú. Trong công tác phát hiện, bồi dưỡng, xây dựng các điển hình tiên tiến chưa phát hiện được nhiều nhân tố mới, mô hình mới, cách làm hay để phổ biến, nhân rộng, tạo sức lan tỏa rộng khắp trong toàn ngành.

Nguyên nhân dẫn đến các hạn chế nêu trên là do nhận thức của một số ĐV,CC,VC, NLĐ về vị trí, vai trò của công tác thi đua, khen thưởng còn hạn chế, chưa đầy đủ. Ở một số đơn vị, thủ trưởng đơn vị chưa thực sự quan tâm đến công tác thi đua, khen thưởng; đồng thời, trình độ, năng lực của đội ngũ CC, VC làm công tác thi đua, khen thưởng còn nhiều hạn chế do chưa ổn định, còn nhiều thay đổi về nhân sự, cũng như chưa được đào tạo cơ bản về lĩnh vực công tác thi đua, khen thưởng và phải kiêm nhiệm nhiều việc.

Để tiếp tục phát huy những ưu điểm và khắc phục được những hạn chế nêu trên, trong thời gian tới cần thực hiện một số giải pháp sau đây:

- Thứ nhất, cần tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy, chi bộ đối với công tác thi đua khen thưởng; các tổ chức đoàn thể cần phối hợp vào cuộc một cách quyết liệt để công tác thi đua khen thưởng phát triển đồng bộ, sâu rộng, đạt kết quả và thường xuyên được duy trì; mỗi đơn vị cần xác định công tác thi đua khen thưởng là nhiệm vụ chính trị quan trọng; mỗi ĐV,CC,VC, NLĐ cần xác định tư tưởng thi đua, phấn đấu hết mình trong từng nhiệm vụ công tác, trong các lĩnh vực của đời sống, nâng cao chất lượng công tác về mọi mặt, hoàn thiện bản thân.

- Thứ hai, đề cao trách nhiệm của người đứng đầu, phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của đảng viên trong các phong trào thi đua.

- Thứ ba, cần phát huy vai trò, trách nhiệm của từng thành viên Hội đồng thi đua, khen thưởng của Sở và các đơn vị trong việc phát hiện, đề xuất khen thưởng kịp thời; chú trọng hơn nữa đến công tác xây dựng gương điển hình tiên tiến và công tác nhân rộng điển hình tiên tiến để tạo sức lan tỏa lớn trong từng đơn vị.

- Thứ tư, thường xuyên quán triệt, triển khai các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về thi đua, khen thưởng và tư tưởng thi đua ái quốc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, gắn với thực hiện tốt Chỉ thị số 34-CT/TW ngày 07/4/2014 của Bộ Chính trị về tiếp tục đổi mới công tác thi đua, khen thưởng và việc học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Chủ tịch Hồ Chí Minh.

- Thứ năm, tiến hành sơ kết, tổng kết qua mỗi phong trào thi đua, phát hiện những vướng mắc, bất cập để kịp thời khắc phục; thường xuyên bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ về công tác thi đua, khen thưởng cho đội ngũ làm công tác thi đua, khen thưởng, đáp ứng yêu cầu đặt ra trong tình hình mới./.

PHƯƠNG LINH